2022 Tanıtımı
Ortamı Hazırlamak:
Türkiye'de Tiyatro ve Performansın Kısa Tarihi
2022
Emine Fişek
Özet:
Bu panelin amacı, TheatreIST Showcase izleyicilerini, 2010'lu yıllarda Türkiye'de ortaya çıkan tiyatro ve performans pratiklerini etkileyen iki kalıcı temayla tanıştırmaktır. Dr. Eylem Ejer, "geri dönüş dramaturjisi" olarak adlandırdığı kavramı tanımlayacak ve Dr. Deniz Başar, sanatçıların Osmanlı performans geleneklerinden nasıl yararlanarak dirençli bir kamusal alan inşa ettiklerini inceleyecektir. Bu giriş konuşması, dinleyicilere Dr. Ejder ve Dr. Başar'ın özetlediği gelişmelerin önemini anlamaları için gerekli çerçeveyi sağlamak amacıyla, Türkiye'deki tiyatro ve performans pratiklerinin tarihine kısa bir genel bakış sunacaktır.
Biyografi: Emine Fisek, Boğaziçi Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nde Yardımcı Doçenttir. "Estetik Vatandaşlık: Yirmi Birinci Yüzyıl Paris'inde Göç ve Tiyatro" (Northwestern University Press, 2017) ve "Tiyatro ve Topluluk" (Red Globe Press, 2019) kitaplarının yazarıdır. Theatre Journal, Theatre Research International, Text and Performance Quarterly, Comparative Drama ve French Cultural Studies dergilerinde makaleleri yayınlanmıştır. Mevcut araştırması, kültürel hafıza, kentsel dönüşüm ve uluslararası göçün yirmi birinci yüzyılda Türk tiyatrosu üzerindeki etkisine odaklanmaktadır. 2023-2028 yılları arasında, Avrupa Araştırma Konseyi'nin Konsolidatör Hibe programı tarafından finanse edilen, çok yönlü, işbirlikçi bir araştırma projesi olan "Avrupa Kentinde Tiyatro ve Kentleşme"nin Baş Araştırmacısı olacaktır.
Tiyatro Kamusal Alan Olarak: Mekânsal Ağlar ve Geleneksel Estetiğin Yeniden Keşfi
2022
Deniz Başar
Özet:
Bu sunum, son on yıllık araştırmamın iki ana bileşeninden türetilmiştir. Birinci bileşen, tiyatroyu kamusal alan olarak ele almaktır; bu da İstanbul'daki alternatif tiyatro mekanlarının ve topluluk hareketlerinin ağlarını analiz ederek, önemli sosyo-politik tabuları tartışmaya açan ilgili mikro-politik müdahaleler yaratmada nasıl başarılı olduklarını anlamayı amaçlamaktadır. Bu topluluklar, küçük ve bağımsız tiyatro mekanlarının samimiyetine dayanan yeni estetik diller aracılığıyla izleyicilere sunulan yeni fikirler ve duyarlılıklar yoluyla yeni politik tahayyüllerin filizlenmesine olanak tanıyan kentsel ağlar olarak işlev görmektedir. Bu tür tiyatro müdahaleleri, bu topluluklar içinde kurumsal olmayan ve incelikli tiyatro estetiği yaratma potansiyeline bağlıdır; bu estetik, tiyatro dışındaki yaşamın semantiğinin ve söylemlerinin hegemonyasına meydan okuyabilir. Bu tiyatro mekanları, tiyatroları içinde dramaturji laboratuvarları oluşturarak, hem sosyal hem de sanatsal paradigmaları sorgulamak için yeni performans dilleri melezleri yaratmalarına yol açmaktadır. Performans dillerinin yeni melezleri kavramı, araştırmamın ikinci önemli bileşenine götürüyor; bu bileşen, bu tiyatroların, Meddah, Orta Oyunu ve en önemlisi Karagöz gibi bastırılmış Osmanlı kent ve din dışı performans geleneklerini kullanarak, köklü toplumsal önyargıları sarsabilecek kendi performans estetiklerini nasıl yarattıklarına dayanıyor. Sunumumda, bu kentsel alternatif tiyatro ağlarını ve estetiklerini teorik ve tarihsel bir açıdan ele alacağım.
Biyografi: Deniz Başar, tiyatro araştırmacısı, kukla yapımcısı ve iki kez ulusal ödül kazanmış bir oyun yazarıdır. Araştırmaları, Routledge tarafından yayınlanan "Kadınlar ve Kukla Sanatı: Eleştirel ve Tarihsel Araştırmalar" (2019), Palgrave "Tiyatro ve Irk El Kitabı" (2021), Cambridge Scholars Publishing tarafından yayınlanan "Yaratıcı Aktivizm: Araştırma, Pedagoji ve Uygulama" (2022) ve Palgrave "Tiyatro Sansürü El Kitabı" (2023) gibi antolojilerde yer almaktadır. 2021 yılında Concordia Üniversitesi Beşeri Bilimler Bölümü'nde çağdaş Türk tiyatrosu üzerine yaptığı "Dışlanmış Bir Miras: Karagöz Aracılığıyla Tanımlanan Türkiye'de Çağdaş Performans" başlıklı çalışmasıyla doktorasını tamamladı. Şu anda FRQSC doktora sonrası araştırmacısı olarak Boğaziçi Üniversitesi'nde araştırmalarına devam etmektedir.
2022 Uluslararası Konuklar
Dr. Art Babayants
Director, Academic (Canada- Bishop’s University)
Prof Dr. Barry Freeman
Academic (Canada- Scarborough University)
Besim Ugzmajli
Constantin Chiriac
Actor, Festival Director (Romania- Sibiu International Theatre Festival Tiyatro Festival)
Dagmara Gumkovska
Festival Director (Poland)Daniel Mayer - Festival Director (Hungary)
Djaner Musikj
Festival Directori (Northern Macedonia)
Dusan Poliscak
Festival Directori (Slovakia)
Ekaterine Mazmishvili
Festival Director, Theatre Director (Georgia)
Israfil Israfilov
Festival Directori, Academic (Azerbaijan)
Gabor Miklos Thury
Festival Directori (Hungary)
Prof. Dr. Marco Galea
Öğretim Üyesi (Malta Üniversitesi, Tiyatro Çalışmaları Bölüm Başkanı)
Dr. Roy Horovitz
Öğretim Üyesi, Oyuncu, Yönetmen, Dramaturg,Festival Direktörü (İsrail)
Prof. Savas Patsalidis
Editör (Critical Stages- Uluslararası Eleştirmenler Birliği Yayını), Öğretim Üyesi (Yunanistan Selanik Aristotle Üniversitesi)
Tinatin Kalatozishvili
Festival Direktörü (Gürcistan)
Verity Healey
Tiyatro araştırmacısı, eleştirmen (Birleşik Krallık)
Vladislava Fekete
Tiyatro Eleştirmeni, Festival Yöneticisi, Yazar